Diş əti şişib: hansı dərman, antibiotik lazımdırmı?

Diş əti niyə şişir?

• Ərp və diş daşı. Ən çox rast gəlinən səbəbdir. Diş əti qızarır, fırçalayanda qanayır, toxunanda ağrıyır.
• Diş əti cibi. İltihab uzun sürəndə diş əti dişdən aralanır, arada cib əmələ gəlir. Orada yığılan ərpi fırça ilə təmizləmək olmur.
• Dişin kökündə iltihab. Bir dişin yanında şiş, bəzən irinli qabarcıq olur, dişə basanda ağrıyır.
• Yarımçıq çıxmış ağıl dişi. Onun üstündəki diş əti tez-tez iltihablanır, ağzı açmaq çətinləşə bilər.
• Hormon dəyişiklikləri. Hamiləlikdə diş əti daha tez şişir və qanayır.

Diş əti şişməsi üçün hansı dərman, gel və ya maz kömək edirmi?

Aptekdə diş əti üçün qarqara, gel və mazlar satılır. Antiseptik qarqara, gel və ya maz bir neçə gün ərzində iltihabı yüngülləşdirə bilər. Ağrı varsa, əvvəllər içdiyiniz və sizə uyğun olan ağrıkəsicini qutudakı təlimata görə için.

Amma bunlar səbəbi aradan qaldırmır. Diş daşı yerində qalırsa, dərmanı kəsən kimi şiş geri qayıdır. Bəzən qarqara əlamətləri elə gizlədir ki, insan müalicəni aylarla təxirə salır, iltihab isə dərinə gedir.

Diş əti iltihabı üçün antibiotik içmək olarmı?

Çox vaxt antibiotik lazım olmur. Adi diş əti iltihabı ərpdən olur və antibiotik ərpi təmizləmir. Ərp və daş təmizlənəndən sonra diş əti adətən öz-özünə sakitləşir.

Bəzi hallarda, məsələn, iltihab yayılanda və ya qızdırma olanda antibiotik lazım ola bilər. Bunu həkim dişə baxandan sonra qərara alır, hansı dərman və nə qədər içmək lazım olduğunu da o deyir.

• Evdə qalmış antibiotiki içməyin.
• Tanışın məsləhəti ilə və ya aptekdə resepsiz antibiotik almayın.
• Lazımsız antibiotik mədəyə və bağırsağa zərər verir, mikrobları dərmana davamlı edir.
• Antibiotik ağrını bir müddət azaldır, amma səbəb qalır və iltihab yenidən başlayır.

Diş əti üçün qarqara kifayətdirmi?

Qarqara ağızdakı mikrobların bir hissəsini azaldır. Bir neçə gün sonra diş əti az qanayır və adama elə gəlir ki, problem keçib. Amma diş daşının üstündəki və diş əti ciblərinin içindəki mikroblara qarqara çatmır. Bəzi antiseptik qarqaraları uzun müddət işlətmək dişlərdə ləkə buraxır və dad hissini dəyişir. Ona görə qarqaranı müalicənin əvəzi kimi yox, həkimin dediyi müddətdə köməkçi vasitə kimi işlədin.

Evdə nə etmək olar, nə etmək olmaz?

• Dişləri yumşaq fırça ilə, şişmiş yerdə də, ehtiyatla fırçalayın. Qanayır deyə fırçalamağı dayandırmayın.
• Dişlərin arasını diş ipi ilə təmizləyin.
• Ağzınızı ılıq su ilə yaxalaya bilərsiniz.
• Şişmiş yanağı isitməyin, kompres qoymayın.
• Diş ətinə ağrıkəsici həb, spirt və ya sarımsaq qoymayın: selikli qişanı yandırır.
• Şişi iynə ilə və ya əllə sıxıb açmağa çalışmayın.

Nə vaxt gözləmək olmaz?

Üz və ya boyun şişirsə, qızdırma varsa, udmaq və ya nəfəs almaq çətinləşibsə, ağız açılmırsa, gözləməyin: gecə də açıq olan klinikaya gedin və ya 103-ə zəng edin. Şiş dişdən gəlirsə, saytdakı "Diş şişibsə nə etməli?" səhifəsində ətraflı yazılıb.

Qəbulda nə edilir?

Əvvəlcə diş ətinə və dişlərə baxılır, diş əti ciblərinin dərinliyi yoxlanılır. Lazım olsa, şəkil çəkilir: dişin kökündə iltihab olub-olmadığını şəkil göstərir.

Səbəb ərp və diş daşıdırsa, dişlər təmizlənir, diş əti cibləri də. Səbəb aradan qalxanda diş əti adətən tez sakitləşir. Sonra evdə necə qulluq edəcəyiniz göstərilir. Səbəb dişin içindədirsə, kanal müalicəsi lazım ola bilər. Nə lazımdır, neçə seans çəkəcək: hamısı əvvəlcədən deyilir.