Diş əti üçün qarqara: duz, soda, otlar kömək edirmi?

Duzlu su ilə qarqara nə edir?

Duzlu su sadə və təhlükəsiz ilk yardımdır. Bir stəkan ılıq suya yarım çay qaşığı duz qatın, ağzınızı yaxalayın və suyu tüpürün, udmayın. Yeməkdən sonra, gündə bir neçə dəfə, bir neçə gün etmək olar.

• Nə edir: dişlərin arasından yemək qalıqlarını yuyur, diş ətindəki ağrını və qıcıqlanmanı bir az azalda bilər.
• Nə etmir: diş daşını təmizləmir, diş əti ciblərinin içindəki mikroblara çatmır, iltihabı müalicə etmir.

Duzlu suyu udmayın və uzun müddət, həftələrlə işlətməyin: bir neçə gündən sonra da kömək etmirsə, deməli, səbəbə baxmaq lazımdır. Ona görə duzlu su bir-iki gün rahatlıq verə bilər, amma səbəb təmizlənməyibsə, qanama və şiş geri qayıdacaq.

Diş ağrıyanda soda ilə qarqara etmək olarmı?

Olar. Ilıq sodalı su duzlu su kimi işləyir: dişdəki çuxurdan yemək qalığını yuyur, bir az sakitləşdirir. Su isti yox, ılıq olmalıdır: isti su dişdəki ağrını artıra bilər.

Amma diş ağrısının səbəbi çox vaxt dişin içindədir: kariyes sinirə çatıb və ya sinir iltihablanıb. Ora heç bir qarqara çatmır. Ağrı bir müddət azalsa da, iltihab davam edir. Sodanı toz halında diş ətinə və ya dişə sürtməyin: selikli qişanı qıcıqlandırır.

Çobanyastığı və adaçayı kömək edirmi?

Çobanyastığı, adaçayı və ya palıd qabığı dəmləməsi ilə qarqara çox adama rahatlıq verir. Ilıq dəmləmə diş ətini bir az sakitləşdirə bilər. Amma otların diş əti iltihabını müalicə etdiyinə dair güclü sübut yoxdur. Onlar da duzlu su kimi yalnız köməkçi vasitədir.

• Dəmləmə ılıq olsun, isti yox.
• Ota allergiyanız varsa, işlətməyin.
• Ot yarpağını və ya pambığı diş ətinin üstündə saatlarla saxlamayın.

Aptekdəki antiseptik qarqaralar necə?

Aptekdə satılan antiseptik qarqaralar, məsələn, xlorheksidinli qarqaralar ağızdakı mikrobları duzlu sudan daha güclü azaldır. Onları diş həkiminin dediyi qısa müddətdə, adətən təmizlənmədən və ya müalicədən sonra işlətmək olar.

• Uzun müddət işlədəndə dişlərdə qəhvəyi ləkə qoyur və dad hissini dəyişə bilər.
• Spirtli qarqaralar bəzən ağzı qurudur və yandırır.
• Heç bir qarqara fırçanın, diş sapının və təmizlənmənin əvəzi deyil.

Nə etmək olmaz?

• Araq və ya spirt ilə qarqara etmək, dişin üstündə saxlamaq. Selikli qişanı yandırır, dişdəki iltihabı isə keçirmir.
• Aspirin və ya başqa ağrıkəsici həbi diş ətinə, dişin yanına qoymaq. Diş ətində yanıq əmələ gəlir. Ağrıkəsicini udmaq lazımdır.
• Sarımsaq qoymaq. Bu da yanıq verir.
• Şişmiş yanağı isitmək, isti kompres qoymaq.
• Çox isti su və ya dəmləmə ilə qarqara etmək.
• Qarqara ilə günlərlə, həftələrlə gözləmək.

Diş əti və ya yanaq şişirsə, diş ətində irinli qabarcıq varsa, dişə basanda ağrıyırsa, qızdırma varsa, qarqara müalicəni gecikdirir: həmin gün diş həkiminə gedin. Üz və ya boyun şişirsə, udmaq və ya nəfəs almaq çətinləşibsə, 103-ə zəng edin. Diş şişəndə nə etmək lazım olduğunu "Diş şişibsə nə etməli?" səhifəsində ətraflı yazılıb.

Qəbulda nə edilir?

Əvvəlcə ağrının və ya iltihabın səbəbi tapılır: diş ətinə, dişlərə baxılır, lazım olsa, panoramik rentgen və ya 3D tomoqrafiya çəkilir. Səbəb diş daşı və ərpdirsə, dişlər təmizlənir, diş əti adətən bundan sonra sakitləşir. Səbəb dişin içindədirsə, plomb və ya kanal müalicəsi lazım ola bilər.

Qarqara lazımdırsa, hansını və neçə gün işlətməyi həkim deyir. Bərk ağrınız varsa, dərhal zəng edin: boş vaxt olsa, həmin gün qəbula gəlmək olar.