Dişlərin 3D tomoqrafiyası necə çəkilir?

Diş tomoqrafiyası nədir?

Bu, konus-şüa kompüter tomoqrafiyasıdır, qısaca KT və ya 3D şəkil deyirlər. Adi rentgen dişi düz şəkil kimi göstərir, bəzi detallar bir-birinin üstünə düşür. 3D tomoqrafiya isə dişi, kökləri və sümüyü üç ölçüdə göstərir: kompüterdə istənilən tərəfdən, istənilən kəsikdə baxmaq olur.

3D tomoqrafiya dişləri, kökləri və sümüyü yaxşı göstərir. Diş ətini, yanağı kimi yumşaq toxumaları isə az göstərir, kiçik kariyes də çox vaxt müayinədə daha yaxşı görünür. Yəni o, hər şeyi göstərən şəkil deyil, konkret suala cavab verən şəkildir.

Klinikada 3D tomoqrafiya aparatı var, şəkil elə yerindəcə çəkilir. Panoramik rentgen də var.

3D tomoqrafiya necə çəkilir? Addım-addım

• Metal əşyaları çıxarırsınız: sırğa, boyunbağı, eynək, saç sancağı, pirsinq, ağızdan çıxan aparat və ya kappa.
• Aparatın qarşısında oturur və ya dayanırsınız, bu, aparatın növündən asılıdır.
• Çənənizi dayağa qoyursunuz, bəzən dişlərlə kiçik bir hissəni yüngülcə sıxmaq lazım olur. Başınız yüngülcə sabitlənir.
• Aparat başınızın ətrafında bir dəfə fırlanır. Bu vaxt hərəkət etməmək, udmamaq və danışmamaq lazımdır.
• Hamısı bir neçə dəqiqə çəkir, şəkil dərhal kompüterdə görünür.

Aparat açıqdır, MRT kimi qapalı boru yoxdur, ona görə qapalı yerdən qorxanlar üçün də adətən rahatdır. Heç nə ağrımır, iynə və dərman yoxdur.

Diş tomoqrafiyası zərərlidirmi?

3D tomoqrafiya rentgen şüası ilə işləyir. Avropa Komissiyasının diş tomoqrafiyası üzrə tövsiyələrinə görə (Radiation Protection 172), onun dozası aparatdan və çəkilən sahədən asılı olaraq çox fərqlidir. Ümumilikdə adi diş rentgenindən çox, amma başın tibbi kompüter tomoqrafiyasından adətən xeyli azdır.

Əsas qayda: tomoqrafiya yalnız həqiqətən lazım olanda çəkilir. Çəkilən sahə nə qədər kiçikdirsə, şüalanma da o qədər az olur, ona görə yalnız lazım olan hissə çəkilir. Lazım olanda qoruyucu önlükdən istifadə olunur. Uşaqlar şüaya daha həssasdır, onlarda bu qayda daha da ciddidir.

Şüalanma yalnız çəkiliş anında olur, sonra bədəndə qalmır. Əvvəlki şəkillərinizi saxlayın və yeni həkimə göstərin: bu, eyni sahəni lazımsız yerə təkrar çəkməyin qarşısını alır.

Breketlə, plombla tomoqrafiya çəkmək olarmı?

Bəli. Breket, plomb və digər metal hissələr zərər görmür və sizə zərər vermir. Sadəcə metalın yanında şəkildə zolaqlar və kölgələr ola bilər, bu da həmin yerin detallarını bir az gizlədir. Breketiniz varsa, bunu əvvəlcədən deyin. Breketi tomoqrafiya üçün çıxarmaq lazım deyil.

Hamiləlikdə 3D tomoqrafiya çəkmək olarmı?

Hamiləlikdə 3D tomoqrafiya lazım olmadıqca çəkilmir. Planlı şəkillər adətən doğuşdan sonraya saxlanılır. Təcili müalicə lazımdırsa və şəkilsiz olmursa, qərarı həkim riskə və faydaya baxıb verir. Hamilə olduğunuzu və ya ola biləcəyinizi mütləq deyin.

Tomoqrafiya nə vaxt təyin edilir?

• Mürəkkəb kanal müalicəsində: kanalların sayını, formasını, əyriliyini görmək üçün.
• Kökün ucunda iltihab və ya kistanın əsl ölçüsünü bilmək üçün.
• Sinirsiz dişin niyə ağrıdığını və ya qaraldığını yoxlamaq üçün.
• Zədələnmiş dişdə kökün çatını axtaranda.
• Breket və ya elayner planlaşdırılanda, dişlərin və köklərin vəziyyətini görmək lazım olanda.
• Adi müayinə suala cavab vermədikdə.

Ümumi mənzərə üçün çox vaxt panoramik rentgen kifayət edir.

Şəkil çəkiləndən sonra ona kompüterdə sizinlə birlikdə baxılır: kəsiklər göstərilir, şəkildə nə göründüyü sadə dillə izah edilir və müalicə buna əsasən planlaşdırılır. Şəkil təyin ediləndə hansı sahənin və niyə çəkildiyi izah edilir. Köhnə şəkilləriniz varsa, gətirin: bəzən yenisinə ehtiyac qalmır. Qiymət çəkilən sahədən asılıdır: yarım çənə 30 AZN, bir çənə 55 AZN, hər iki çənə 95 AZN, gicgah-çənə oynağı 50 AZN.