Kanal müalicəsindən sonra diş niyə ağrıyır?

Gülşən Hacıyeva, stomatoloq-ortodont
Dərc olunub Yenilənib
Qısa cavab
Kanal müalicəsindən sonra bir neçə gün dişin dişləyəndə ağrıması normaldır: sinir artıq yoxdur, ağrıyan kökün ətrafındakı toxumadır. Bu ağrı günbəgün azalmalıdır. Ağrı güclənirsə, diş əti və ya üz şişirsə, qızdırma qalxırsa, gözləməyin, dərhal həkimə yazın.
Sinir alınıbsa, diş niyə ağrıyır?
Kanal müalicəsində dişin içindən iltihablı və ya ölmüş sinir götürülür, kanallar təmizlənib doldurulur. Dişin içində ağrı hiss edən sinir qalmır. Amma kökün ucunun ətrafında toxuma və sümük var, onların öz sinirləri var.
Müalicədən əvvəl iltihab çox vaxt artıq bu toxumaya keçmiş olur. Müalicə zamanı alətlər və dərmanlar kökün ucuna yaxın işləyir. Ona görə müalicədən sonra bu toxuma bir neçə gün qıcıqlanmış qalır və dişə basanda ağrı verir. Diş sanki bir az uzanıb və ya laxlayır kimi hiss oluna bilər.
Sxem: kanal müalicəsindən əvvəl və sonra
- Dərin kariyes dişin içinə, sinirə çatıb.
- İltihablı sinir (pulpa): dişin içində və köklərin kanallarında.
- Müalicədən sonra kanallar təmizlənib kökün ucuna qədər doldurulub.
- Dişin üstü plombla bağlanıb.
Ağrı neçə gün çəkir, dişləyəndə ağrıyırsa nə etməli?
Adətən ilk iki-üç gün daha çox hiss olunur, sonra azalır. Çox vaxt bir həftəyə yaxın keçib gedir. Müalicədən əvvəl diş çox ağrıyıbsa və ya kökdə iltihab olubsa, narahatlıq bir az uzun çəkə bilər.
Burada vacib olan istiqamətdir. Hər gün bir az yüngülləşirsə, hər şey qaydasındadır. Ağrı eyni qalırsa və ya güclənirsə, dişi göstərmək lazımdır.
Dişləyəndə yüngül ağrı ilk günlərdə gözləniləndir. Amma ağrı hər dişləmədə kəskindirsə və diş hamısından əvvəl toxunursa, plomb, xüsusən müvəqqəti plomb, bir az hündür qala bilər. Qıcıqlanmış toxumaya hər dişləmə əlavə zərbədir. Bunu düzəltmək bir neçə dəqiqə çəkir və ağrı tez azalır.
Ağrı keçənə qədər bərk yeməkləri o biri tərəflə çeynəyin.
Müvəqqəti plomb və son plomb: niyə vacibdir?
Kanal müalicəsi adətən bir seansda bitir. Dişin vəziyyətinə görə bəzən kanal müalicəsi ilə son plomb arasında bir müddət gözləmək məsləhət görülür. Bu vaxt dişdə müvəqqəti plomb olur.
- Müvəqqəti plombla o tərəflə bərk və yapışqan şey çeynəməyin.
- Müvəqqəti plomb bir az aşınıb kiçilə bilər, bu normaldır. Amma düşübsə və ya dişdə deşik hiss olunursa, yazın.
- Son plombu təxirə salmayın. Müvəqqəti plomb dişi uzun müddət qorumur: kanallara yenidən bakteriya keçə bilər, sinirsiz diş də sına bilər.
Ağrı müalicənin alınmadığını göstərirmi?
Çox vaxt yox. İlk günlərin ağrısı toxumanın müalicəyə adi reaksiyasıdır və müalicənin pis keçdiyi demək deyil. Kanal müalicəsi olunmuş dişlərin çoxu sonra illərlə problemsiz qalır.
Kökün ucunda iltihab olubsa, sümüyün sağalması həftələr yox, aylar çəkir. Ona görə müalicədən bir müddət sonra dişi yenidən müayinəyə gətirmək məsləhət görülür: sümüyün bərpa olunduğu belə izlənilir. Müalicə alınmayıbsa, bu adətən başqa cür bilinir: ağrı keçmir və ya bir müddət sonra qayıdır, diş ətində qabarcıq çıxır, şiş yaranır. Belə hallarda kanalları yenidən müalicə etmək çox vaxt dişi saxlamağa imkan verir.
Evdə ağrını necə yüngülləşdirmək olar?
- Ağrıkəsici lazım olsa, sizə uyğun olanı qutusundakı təlimata uyğun için. Xroniki xəstəliyiniz varsa, hamiləsinizsə və ya başqa dərman içirsinizsə, əczaçıdan və ya həkiminizdən soruşun.
- Antibiotiki özbaşına içməyin. Kanal müalicəsindən sonrakı adi ağrını antibiotik keçirmir. Onu yalnız həkim yazanda için.
- Yanağı isitməyin, dişin üstünə dərman və ya spirt qoymayın.
- Dişləri həmişəki kimi fırçalayın, ağzı ılıq su ilə yaxalaya bilərsiniz.
Diş ağrısında evdə nə etmək olar, nə olmaz, ayrıca məqalədə ətraflı yazılıb.
Hansı əlamətlər normal deyil?
- Ağrı günbəgün azalmır, əksinə güclənir.
- Bir həftədən sonra da dişləyəndə ağrıyır.
- Diş əti şişib, üstündə qabarcıq və ya irin var.
- Yanaq və ya üz şişir.
- Qızdırma qalxır.
- Müvəqqəti plomb düşüb.
Belə hallarda WhatsApp-a yazın və ya zəng edin: hansı diş, müalicə nə vaxt olub, ağrı necədir. Lazım olsa, dişə baxılır, panoramik rentgenə və ya 3D şəklə əsasən kökün ucu yoxlanılır.
Üz sürətlə şişirsə, udmaq və ya nəfəs almaq çətinləşirsə, qızdırma yüksəkdirsə, gözləməyin: 103-ə zəng edin və ya xəstəxanaya gedin.
Tez-tez verilən suallar
Kanal müalicəsindən sonra diş niyə laxlayır kimi hiss olunur?
Kökün ucundakı toxuma qıcıqlanıb və bir az şişib. Diş sanki uzanıb və ya laxlayır kimi gəlir. Adətən bir neçə günə keçir. Keçmirsə və ya diş həqiqətən laxlayırsa, göstərin.
Kanal müalicəsindən sonra antibiotik lazımdırmı?
Çox vaxt yox. Adi ağrını antibiotik keçirmir. Şiş, qızdırma kimi əlamətlər olanda antibiotiki həkim müayinədən sonra yaza bilər. Özbaşına içməyin.
Sinirsiz diş illər sonra ağrıya bilərmi?
Bəli, bəzən kökün ucunda iltihab yenidən başlayır və ya diş çatlayır. Belə dişin niyə ağrıdığı ayrıca məqalədə yazılıb.
Kanal müalicəsindən sonra nə vaxt yemək olar?
Keyləşmə keçəndən sonra. Müvəqqəti plomb varsa, ondan sonra bir-iki saat gözləyin və son plomba qədər o tərəflə bərk şey çeynəməyin.
Bu yazı ümumi məlumat üçündür və müayinəni əvəz etmir. Dəqiq səbəbi yalnız həkim dişə baxandan sonra demək olar.