Şirin yeyəndə diş niyə ağrıyır?

Şirindən ağrı nə deməkdir?

Dişin minası altında dentin adlı daha yumşaq qat var. Onun içində sinirə qədər gedən nazik kanalcıqlar olur. Mina sağlam olanda şəkər bu qata çatmır. Mina kariyesdən dağılanda və ya dentin başqa səbəbdən açılanda şəkər kanalcıqlardakı mayeni hərəkətə gətirir və sinir bunu ağrı kimi hiss edir.

Bu ağrı adətən belədir: konfet, şirin çay və ya şokolad dişə toxunur, bir neçə saniyə sızlayır, ağzı yaxalayandan sonra keçir. Əgər ağrı dəqiqələrlə çəkirsə, öz-özünə başlayırsa və ya gecə oyadırsa, bu artıq sinirin iltihabı ola bilər.

Dişlər şirinə niyə reaksiya verir? Əsas səbəblər

• Kariyes: ən çox rast gəlinən səbəbdir. Çox vaxt dişlərin arasında və ya çeynəmə səthində başlayır, uzun müddət gözə görünmür.
• Köhnə plombun kənarında boşluq: plomb ilə diş arasına şəkər və bakteriya keçir, plombun altında kariyes başlayır.
• Plomb və ya diş çatlayıb.
• Diş əti çəkilib, diş boynu açılıb: açılmış boyun həm soyuğa, həm şirinə həssas ola bilər.
• Mina turşudan aşınıb: tez-tez turş içkilər, limon, gazlı içkilər.

Soyuqdan ağrı çox vaxt açılmış diş boynundan olur, şirindən ağrı isə daha çox kariyes və ya plombun kənarına işarə edir. Amma bu, qayda deyil, əlamət: səbəbi müayinə göstərir.

Bu ağrı öz-özünə keçəcəkmi?

Səbəb kariyesdirsə, yox. Kariyesin açdığı deşik bağlanmır, bakteriyalar işini davam etdirir və kariyes sinirə doğru irəliləyir. Ağrı bir müddət azalsa da, bu çox vaxt sağalma deyil. Sonra soyuqdan ağrı, ardınca öz-özünə və gecə ağrı başlaya bilər.

Kiçik kariyesə adi plomb bəs edir. Kariyes sinirə çatandan sonra isə kanal müalicəsi lazım olur. Ona görə şirindən ağrı başlayanda gözləməmək həm dişə, həm cibə sərfəlidir.

Qəbula qədər evdə nə etmək olar?

• Şirini azaldın, şirin içkiləri gün boyu qurtum-qurtum içməyin.
• Şirin yeyəndən sonra ağzı su ilə yaxalayın.
• Dişləri gündə iki dəfə flüorlu pasta ilə fırçalayın, ağrıyan dişin ətrafını da yumşaq təmizləyin.
• Dişlərin arasına yemək ilişirsə, diş sapı ilə ehtiyatla təmizləyin.
• Həssas dişlər üçün pasta açılmış boyunda kömək edə bilər, amma kariyesi müalicə etmir.

Uşağın dişi şirin yeyəndə ağrıyırsa, nə etməli?

Uşaq şirin yeyəndə üzünü turşudursa, bir tərəflə çeynəyirsə və ya konfetdən imtina edirsə, çox vaxt süd dişində kariyes var. Süd dişinin minası nazikdir, kariyes orada böyüklərdəkindən tez irəliləyir və tez sinirə çatır.

• Dişi gözləmədən göstərin, hətta ağrı keçsə də.
• Uşağın dişinə dərman, aspirin və ya spirt qoymayın.
• Şirin içkiləri, xüsusən gecə şüşə ilə verilən şirəni və şəkərli çayı azaldın.
• Dişlərini gündə iki dəfə flüorlu uşaq pastası ilə fırçalayın, kiçik uşaqlarda bunu valideyn edir.

Süd dişi də müalicə olunmalıdır: o, daimi dişin yerini saxlayır və ağrı uşağın yeməsinə, yuxusuna təsir edir. Uşaqlar da qəbul edilir, valideyn otaqda qala bilər.

Ağrıyan diş necə tapılır və necə müalicə edilir?

Bəzən insan hansı dişin ağrıdığını dəqiq deyə bilmir. Dişlərə baxılır, hər biri yoxlanılır, plombların kənarlarına, dişlərin arasına baxılır. Lazım olsa, klinikada panoramik rentgen və ya 3D tomoqrafiya çəkilir.

• Kariyes və ya köhnə plombun altında kariyes: kariyes təmizlənir və diş diş rəngində plombla bərpa edilir. Plomb bir diş üçün 70 AZN-dəndir.
• Açılmış diş boynu: səbəbə görə həssaslığı azaldan vasitə və ya plomb.
• Kariyes sinirə çatıbsa: kanal müalicəsi, bir diş üçün 100 AZN-dən.

Hamısı anesteziya ilə edilir. Müalicə olunacaqsa, müayinə qiymətə daxildir. WhatsApp-a yazın, hansı dişin və nə vaxtdan ağrıdığını deyin.

Diş öz-özünə, xüsusən gecə ağrıyırsa, ağrı başa və qulağa verirsə və ya diş əti şişibsə, gözləməyin: dərhal zəng edin. Boş vaxt olsa, həmin gün qəbul olunursunuz. Üz və ya boyun şişirsə, udmaq və ya nəfəs almaq çətinləşirsə, 103-ə zəng edin.