Böyüklərdə diş laxlayır: səbəbləri və nə etməli?

Böyüklərdə diş niyə laxlayır?

• Parodontit. Diş əti iltihabı illərlə davam edəndə dişi saxlayan sümük azalır. Diş əti çəkilir, dişlər yavaş-yavaş laxlamağa və aralanmağa başlayır. Çox vaxt ağrısız gedir.
• Zərbə. Yıxılanda, idmanda və ya bərk şey dişləyəndə diş yerindən bir az tərpənə bilər.
• Dişləri sıxmaq və qıcırtmaq. Gecələr güclü təzyiq dişi saxlayan toxumanı yorur.
• Kökdə iltihab. Müalicə olunmamış dişin kökündə irin yığılanda diş laxlaya, basanda ağrıya bilər.
• Breket müalicəsi. Dişlər hərəkət edəndə bir az laxlaması normaldır və müalicədən sonra keçir.

Səbəbi təxminən belə ayırmaq olar, amma dəqiq cavabı yalnız müayinə verir:

• Bir neçə diş aylarla yavaş-yavaş laxlayır, diş əti qanayır və çəkilir: çox vaxt parodontitdir.
• Bir diş zərbədən sonra laxlayır: travmadır, kök və sümük yoxlanmalıdır.
• Bir diş laxlayır, basanda ağrıyır, diş ətində şiş var: kökdə iltihab ola bilər.
• Səhərlər çənə yorğun olur, dişlərin kənarı yeyilib: dişləri sıxmaq və ya qıcırtmaq ola bilər.

Zərbədən sonra diş laxlayırsa, bu gün nə etməli?

• Ağzınızı ılıq su ilə yaxalayın.
• Yanağın üstünə, çöldən, dəsmala bükülmüş soyuq bir şey qoyun.
• Dişi dil və ya barmaqla tərpətməyin, yoxlamağa çalışmayın.
• Yumşaq yemək yeyin, o tərəflə çeynəməyin.
• Ağrı varsa, əvvəllər içdiyiniz və sizə uyğun olan ağrıkəsicini təlimata görə için.
• Həmin gün diş həkiminə gedin: dişin kökü və sümük yoxlanmalıdır.

Diş tam çıxıbsa, onu kökündən tutmayın, yumayın, südə qoyun və dərhal diş həkiminə gedin: belə hallarda hər dəqiqə önəmlidir.

Diş əti xəstəliyində laxlayan dişi saxlamaq olarmı?

Dişi saxlayan sümük hələ kifayət qədərdirsə, çox vaxt olar. Müalicə iltihabı dayandırmaqdan başlayır: diş daşı diş ətinin üstündən və altından təmizlənir, evdə düzgün qulluq qurulur. İltihab keçəndə diş əti bərkiyir və dişin laxlaması çox vaxt azalır.

Bəzən laxlayan dişləri müvəqqəti olaraq qonşu dişlərə bağlayırlar (şinləmə): dişlər bir-birinə dayaq olur və çeynəmək rahatlaşır. Bu, iltihabı müalicə etmir, ancaq müalicəyə köməkdir. Lazım olub-olmadığı müayinədən sonra deyilir.

Evdə dişi bərkitmək olarmı?

Xeyr. Heç bir qarqara, gel, ot və ya vitamin laxlayan dişi bərkitmir. Onlar ən yaxşı halda diş ətini bir az sakitləşdirir. Gözlədikcə sümük azalmağa davam edir. Evdə edə biləcəyiniz budur:

• Yumşaq fırça ilə, diş ətinin kənarını da, diqqətlə fırçalayın.
• Dişlərin arasını hər gün diş sapı və ya dişarası fırça ilə təmizləyin.
• Laxlayan dişlə bərk şeyləri, qoz-fındığı dişləməyin.
• Gecələr dişləri sıxdığınızı hiss edirsinizsə, qəbulda deyin.

Nə vaxt təcili gəlmək lazımdır?

Zərbədən sonra diş laxlayırsa və ya yerini dəyişibsə, dişlər əvvəlki kimi qapanmırsa, diş ətində şiş, irin varsa, qızdırma qalxıbsa, həmin gün diş həkiminə gedin. Üz və ya boyun şişirsə, udmaq və ya nəfəs almaq çətinləşibsə, zərbədən sonra başgicəllənmə, ürəkbulanma varsa, 103-ə zəng edin.

Qəbulda nə edilir?

Dişin nə qədər laxladığı, diş əti cibləri və dişləmə zamanı dişə düşən yük yoxlanılır. Kökü və sümüyü görmək üçün panoramik rentgen, lazım olsa 3D tomoqrafiya çəkilir. Bundan sonra səbəb və dişi saxlamaq şansı açıq deyilir.

Səbəb diş əti iltihabıdırsa, təmizləmə və diş əti müalicəsi ilə başlanır. Səbəb kökdəki iltihabdırsa, kanal müalicəsi lazım ola bilər. Neçə qəbul çəkəcək və neçəyə başa gələcək: hamısı əvvəlcədən deyilir. Bərk ağrı varsa, dərhal zəng edin: boş vaxt olsa, həmin gün qəbul olunursunuz.