Süd dişləri nə vaxt tökülür?

Neçə süd dişi olur?

Uşaqda cəmi 20 süd dişi olur: hər çənədə 10 diş. Onlar adətən 6 aylıqdan başlayıb 2,5⁠–⁠3 yaşa qədər çıxır. Daimi dişlər isə 28⁠–⁠32 olur, ona görə uşaq böyüdükcə çənəsində daha çox diş yerləşir.

Süd dişləri hansı sıra ilə tökülür?

Süd dişləri adətən çıxdıqları sıra ilə də düşür. Alt dişlər çox vaxt üstdəkilərdən bir az tez dəyişir. Aşağıdakı yaşlar təxminidir:

• Ön kəsici dişlər: adətən 6⁠–⁠7 yaş. Çox vaxt ilk laxlayan diş alt ön dişlərdən biri olur.
• Yan kəsici dişlər: adətən 7⁠–⁠8 yaş.
• Birinci süd azı dişləri: adətən 9⁠–⁠11 yaş.
• Köpək dişləri: adətən 9⁠–⁠12 yaş.
• İkinci süd azı dişləri: adətən 10⁠–⁠12 yaş. Bunlar ən axırda dəyişir.

Ön dişlər dəyişəndən sonra iki-üç il heç bir diş laxlamaya bilər. Bu fasilə normaldır, narahat olmayın.

Diş vaxtından tez düşübsə, nə etməli?

Süd dişinin altında daimi diş böyüyür və süd dişinin kökünü yavaş-yavaş əridir. Diş buna görə laxlayır. Diş bu yolla yox, başqa səbəbdən düşəndə uşağı həkimə göstərmək lazımdır.

• Zərbə. Uşaq yıxılıb və diş düşübsə, süd dişini yerinə qoymağa çalışmayın. Uşağı həmin gün göstərin: altdakı daimi dişə də baxmaq lazımdır.
• Kariyes. Çürük diş vaxtından tez düşə bilər, onun yerində iltihab da qala bilər.
• Səbəbsiz və çox tez. 4 yaşdan əvvəl öz-özünə laxlayan diş müayinəsiz qalmamalıdır.

Arxa süd dişi tez düşəndə yanındakı dişlər boş yerə sürüşə bilər. Onda daimi dişə yer qalmır və o, əyri çıxır. Bəzən yeri saxlamaq üçün xüsusi aparat məsləhət görülür. Lazım olub-olmadığı müayinədə deyilir.

Diş gec düşürsə, narahat olmaq lazımdır?

Çox vaxt yox: dişlərin dəyişməsi bir-iki il gec də başlaya bilər. Amma 8 yaşında hələ heç bir diş laxlamayıbsa, uşağı göstərin. Rentgen şəkli altda daimi dişlərin olub-olmadığını və necə durduğunu göstərir.

Valideynlərin tez-tez gördüyü hal: daimi diş süd dişinin arxasından çıxır və uşaqda iki cərgə diş olur. Bu, çox vaxt alt ön dişlərdə olur. Süd dişi laxlayırsa, adətən bir neçə həftəyə öz-özünə düşür, dil də yeni dişi yavaş-yavaş irəli itələyir. Bir neçə həftə keçib, süd dişi yenə də möhkəm durursa, uşağı həkimə göstərin.

Laxlayan dişi evdə çıxarmaq olarmı?

Ən yaxşısı, dişin öz-özünə düşməsidir. Uşaq onu dili və ya təmiz barmağı ilə tərpədə bilər. Hələ möhkəm olan dişi sapla dartıb çıxarmayın: kökü hələ əriməyib, uşaq ağrı çəkir, diş əti cırıla bilər, sonra da diş həkimindən qorxur.

Diş düşəndən sonra bir az qan gəlməsi normaldır. Təmiz bint və ya tənzifi dişin yerinə qoyun, uşaq onu bir neçə dəqiqə sıxsın. Uşaq dişi udubsa, narahat olmayın: adətən heç bir zərəri olmur. Dişləri həmişəki kimi fırçalayın, yalnız yeni dişin yerini ehtiyatla təmizləyin.

Süd dişi çürüyüb, onsuz da düşəcək: müalicə etmək lazımdır?

Bəli. Səbəbi də elə yuxarıdakı yaşlardır. Ön süd dişləri 6⁠–⁠7 yaşda dəyişir, arxa süd dişləri isə 10⁠–⁠12 yaşa qədər qalır. 4⁠–⁠5 yaşda çürüyən azı dişi uşağa hələ altı-yeddi il xidmət etməlidir. Müalicə olunmasa, ağrıyır, uşaq rahat yeyə və yata bilmir. İltihab altdakı daimi dişə təsir edə bilər. Diş vaxtından tez itəndə isə daimi dişin yeri daralır.

Nə vaxt uşağı həkimə göstərmək lazımdır?

• Diş zərbədən düşüb, qırılıb və ya rəngi dəyişib.
• Diş 4 yaşdan əvvəl, zərbə olmadan laxlayıb.
• 8 yaşında hələ heç bir diş laxlamayıb.
• Daimi diş arxadan çıxıb, süd dişi isə həftələrlə möhkəm durur.
• Laxlayan dişin ətrafında diş əti şişib, qabarcıq var və ya diş ağrıyır.
• Diş düşəndən sonra qan sıxmaqla dayanmır.
• Süd dişi düşəndən aylar sonra da yerində daimi diş görünmür.

Uşağınızın dişləri barədə sualınız varsa, WhatsApp-a uşağın yaşını yazın, mümkünsə dişlərin şəklini atın. Həkim baxıb deyəcək: gözləmək olar, yoxsa göstərmək lazımdır.

Uşağın üzü şişirsə, qızdırması qalxırsa və ya uşaq çox halsızdırsa, gözləməyin: həmin gün həkimə göstərin.