Uşaqda dişlər iki sıra çıxır: nə etməli?

Uşaqda dişlər niyə iki sıra çıxır?

Daimi diş süd dişinin altında böyüyür və onun kökünü yavaş-yavaş əridir. Kök əriyəndə süd dişi laxlayıb düşür, daimi diş də onun yerinə çıxır. Bəzən kök vaxtında və ya tam ərimir. Onda daimi diş yolunu yandan tapır və süd dişinin arxasından, dil tərəfdən çıxır.

Bu, ən çox 6⁠–⁠7 yaşda, alt ön dişlərdə olur. Valideynlər buna "köpəkbalığı dişləri" deyir. Bu, xəstəlik deyil və çox uşaqda olur. Bir səbəb də yerin az olmasıdır: daimi dişlər süd dişlərindən xeyli böyükdür.

Nə qədər gözləmək olar?

• Süd dişi laxlayırsa: bir neçə həftə gözləyin. Uşaq onu dili və ya təmiz barmağı ilə tərpətsin, çox vaxt öz-özünə düşür.
• Süd dişi möhkəmdirsə, heç laxlamırsa: gözləməyin, göstərin.
• Bir neçə həftə keçib, süd dişi hələ yerindədirsə: göstərin.
• Üst ön diş damaq tərəfdən çıxırsa: tez göstərin. Belə diş alt dişlərin arxasında qalıb çarpaz dişləm yarada bilər.

Arxada çıxan diş öz yerinə keçəcəkmi?

Çox vaxt bəli. Süd dişi gedəndən sonra dil yeni dişi hər gün bir az irəli itələyir və bir neçə ay ərzində o, sıraya keçir. Diş əvvəlcə bir az əyri dursa da, narahat olmayın.

Yer çatmırsa, diş əyri qala bilər. Bu, bir anda yox, dişlər çıxdıqca görünür. Ona görə süd dişi çəkiləndən bir neçə ay sonra uşağı yenə göstərin.

Süd dişi möhkəm qalıb uzun müddət gözlənilirsə, iki diş arasında yemək ilişir, diş əti qızarır, qanayır, oranı fırçalamaq çətinləşir. Yeni diş isə arxada nə qədər çox qalsa, sonra irəli keçməsi o qədər çətin olur. Ona görə "bəlkə özü düşər" deyib aylarla gözləməyin.

Süd dişini çəkmək lazımdırmı və bu necə olur?

Süd dişi möhkəm durursa, daimi diş isə artıq çıxıbsa, çox vaxt bəli. Süd dişini Gülşən Hacıyeva özü çəkir. Uşağa bu, valideynlərin düşündüyündən çox vaxt asan olur:

• Əvvəlcə diş ətinə anestezik gel çəkilir, sonra anesteziya edilir.
• Kökü əriməyə başlamış süd dişi adətən tez və asan çıxır.
• Valideyn bütün vaxt otaqda uşağın yanında olur.
• Sonra uşaq təmiz tənzifi bir neçə dəqiqə dişləyir.
• Keyləşmə keçənə qədər yemək verməyin, uşaq dodağını dişləməsin deyə ona baxın.

Möhkəm dişi evdə sapla dartıb çıxarmayın: uşaq ağrı çəkir, diş əti cırıla bilər, sonra da diş həkimindən qorxur.

Bu, breket lazım olacaq deməkdirmi?

Həmişə yox. Çox uşaqda süd dişi gedəndən sonra yeni diş yerinə keçir və heç nə lazım olmur. Amma iki sıra diş bəzən çənədə yerin az olduğunu göstərir. Ön dişlər çox sıxdırsa, bir-birinin üstünə çıxırsa, ya da yuxarı dişlər aşağıdakıların arxasında qalırsa, həkim dişləmə ortodont kimi baxır.

Uşağın dişləmini təxminən 7 yaşda göstərmək yaxşıdır: bəzi problemləri bu yaşda düzəltmək daha asandır. Qəbulda dişlərin sayına, aralarındakı yerə və çənələrin necə bağlandığına baxılır, həkim nə gördüyünü valideynə elə uşağın ağzında göstərir. Breketə neçə yaşda başlamaq olar, ayrıca yazıda yazılıb.

Nə vaxt tez göstərmək lazımdır?

• Süd dişi heç laxlamır, daimi diş isə artıq görünür.
• Üst diş damaq tərəfdən çıxır.
• Uşaq ağrıdan yeyə bilmir, diş əti şişib və ya qızarıb.
• Süd dişinin yanında diş ətində qabarcıq var.
• Bir neçə diş eyni anda iki sıra çıxır.

Əmin deyilsinizsə, WhatsApp-a uşağın yaşını yazın və dişlərin şəklini atın. Həkim baxıb deyəcək: gözləmək olar, yoxsa gətirmək lazımdır.