Uşaq yuxuda dişlərini niyə qıcayır?

Uşaqlarda yuxuda diş qıcama niyə olur?

Çox vaxt bir dəqiq səbəb tapılmır. Ən çox rast gəlinənlər bunlardır:

• Dişlər çıxır və dəyişir. Yuxarı və aşağı dişlər hələ bir-birinə "oturmayıb", uşaq onları qıcayaraq yer axtarır.
• Həyəcan və gərginlik: bağçaya, məktəbə başlamaq, ailədə yeni uşaq, köçmək, imtahan.
• Yuxunun pozulması: xoruldama, burnun tutulması, ağızdan nəfəs almaq. Bəzən səbəb böyümüş adenoid və ya badamcıqlardır.
• Gec saata qədər telefon, planşet, televizor: uşaq yatağa həyəcanlı gedir.
• Bəzi dərmanlar və diqqət pozğunluğu: bu barədə uşaq həkimi deyəcək.

Valideyn bunu adətən səsdən bilir: uşaq yatandan bir müddət sonra dişlərini bir-birinə sürtür, xırçıltı qonşu otaqdan da eşidilir. Uşaq özü bunu bilmir və səhər heç nə xatırlamır. Bəzən ilk xəbəri diş həkimi verir: müayinədə dişlərin uclarında aşınma görür.

Diş qıcama qurddan olurmu?

Gülşən Hacıyeva bu fikri valideynlərdən çox eşidir. Qurdla diş qıcama arasında əlaqə elmi araşdırmalarda sübut olunmayıb. Uşaq dişlərini qıcayırsa, bu, onda qurd olduğunu göstərmir.

Qurd şübhəsi başqa əlamətlərlə olur: anusun ətrafında qaşınma, xüsusən gecə, qarın ağrısı, arıqlama. Belə olanda uşağı uşaq həkiminə göstərin: analizi və müalicəni o təyin edir. Qurd dərmanını "profilaktika üçün" özbaşına verməyin.

Diş qıcama dişlərə zərərlidirmi?

Çox vaxt yox. Süd dişləri bir az aşınır, amma onsuz da dəyişəcək. Bu hallarda isə uşağı göstərmək lazımdır:

• Dişlərin ucları düzləşib, qısalıb, mina altdan sarı görünür.
• Uşaq soyuqdan, istidən dişlərinin sızladığını deyir.
• Səhər çənəsi, qulağının ətrafı və ya başı ağrıyır.
• Daimi dişlər çıxandan sonra da qıcama güclü davam edir.

Daimi dişlərdə mina bir dəfə aşınandan sonra geri qayıtmır. Ona görə 6⁠–⁠7 yaşdan sonra qıcama davam edirsə, dişlərə vaxtaşırı baxmaq lazımdır.

Nə vaxt uşaq həkiminə və ya LOR-a göstərmək lazımdır?

Diş qıcama ilə birlikdə bunlar varsa, uşağı uşaq həkiminə və LOR həkiminə göstərin: hər gecə xoruldama, ağzı açıq yatmaq, yuxuda nəfəsin bir anlıq dayanması, gündüz yorğunluq, diqqətin dağınıq olması. Belə hallarda diş qıcama nəfəs problemindən ola bilər, əsas müalicə də orada olur. Uzun müddət ağızdan nəfəs almaq həm də üz və çənələrin böyüməsinə, dişləmin formalaşmasına təsir edə bilər, ona görə bunu təxirə salmayın.

Evdə nə etmək olar?

• Hər gün eyni vaxtda, sakit şəkildə yatmaq.
• Yatmazdan ən azı bir saat əvvəl ekranı söndürmək.
• Axşam uşaqla gününü danışmaq: narahat olduğu bir şey varsa, çox vaxt elə bu vaxt deyir.
• Yatmazdan əvvəl şirin və ağır yemək verməmək.
• Uşağı qıcayanda oyatmayın: bunun faydası yoxdur, yuxusu pozulur.
• Gün ərzində uşaq kifayət qədər hərəkət etsin, açıq havada oynasın: yorğun, amma sakit uşaq daha dərin yatır.
• Səs gecələr çox güclüdürsə və ya hər gecə təkrarlanırsa, bir neçə gecə qeyd edin: qəbulda bu, həkimə kömək edir.

Qəbulda nəyə baxılır?

Dişlərdə aşınma izlərinə, minanın vəziyyətinə və dişləmə baxılır. Valideyndən soruşulur: uşaq xoruldayırmı, ağızdan nəfəs alırmı, səhər şikayəti olurmu. Bu yaşda adətən heç bir aparat lazım olmur: dişlər izlənir, çox vaxt qıcama daimi dişlər çıxdıqca azalır.

Bəzən qıcamanın yanında dişləmdə problem görünür: çarpaz dişləm, sıxlıq, çənələrin düz bağlanmaması. Belə olanda ortodontik müalicənin vaxtı barədə danışılır. Breketə neçə yaşda başlamaq olar, ayrıca yazıda izah edilib.