Uşaq ilk dəfə nə vaxt stomatoloqa aparılmalıdır?

Bir yaş tez deyilmi?

Uşaq stomatoloqlarının beynəlxalq birlikləri, məsələn, Amerika Uşaq Stomatologiyası Akademiyası, ilk müayinəni ilk diş çıxandan sonra, ən gec bir yaşında məsləhət görür. Bu yaşda dişlər hələ azdır, amma kariyes artıq başlaya bilər, xüsusən gecələr döş əmən və ya şüşədən şirin içki içən uşaqlarda.

Bir yaşında gəlirsinizsə, deməli, hələ heç nə ağrımamış gəlirsiniz. Problem varsa, kiçik ikən görülür. Yoxdursa, uşaq bu otağa, kresloya, həkimin üzünə öyrəşir.

Süd dişləri onsuz da dəyişəcək, niyə müalicə etməli?

Bu, Gülşən Hacıyevanın valideynlərdən ən çox eşitdiyi sualdır. Süd dişləri doğrudan da dəyişir, amma arxa süd dişləri ağızda 10⁠–⁠12 yaşına qədər qalır. Bu illər ərzində uşaq onlarla çeynəyir, danışmağı öyrənir, daimi dişlər də onların yerinə çıxır.

• Süd dişinin minası nazikdir, kariyes orada daimi dişdəkindən tez irəliləyir.
• Müalicə olunmayan süd dişi ağrı və iltihab verir, iltihab altdakı daimi dişin rüşeyminə təsir edə bilər.
• Vaxtından əvvəl düşən süd dişinin yeri daralır və daimi diş əyri çıxa bilər.

İlk gəliş necə keçir?

Kiçik uşaqla ilk gəliş qısa olur. Körpə valideynin qucağında oturur, həkim dişlərə və diş ətinə baxır. Alət az olur, çox vaxt güzgü bəs edir. Həkim tələsmir: valideynin sualları üçün də vaxt ayırır.

Sonra valideynlə danışılır: necə və nə ilə fırçalamaq lazımdır, gecə qidalanması dişlərə necə təsir edir, əmzik və barmaq sormaq nə vaxt problemə çevrilir. Uşaq bir az böyükdürsə, ilk gəliş oyunla başlayır: alətlərə toxunur, kreslo birlikdə qaldırılıb endirilir. Valideyn bütün qəbul boyu otaqda uşağın yanında qala bilər.

Uşağı ilk gəlişə necə hazırlamaq olar?

• Uşağın gümrah olduğu vaxtı seçin: yorğun və ya ac uşaq ən sakit otaqda da ağlayır.
• Evdə diş həkimi oyunu oynayın: uşaq ağzını açsın, siz güzgü ilə onun dişlərini sayın.
• Qorxutmayın. "Ağrımayacaq", "iynə vurmayacaq" kimi sözlər işlətməyin: uşaq ağrı haqqında düşünməmişdisə, indi düşünəcək. Sadəcə "həkim dişlərini sayacaq" deyin.
• Diş həkimini cəza kimi göstərməyin. "Şirniyyat yesən, həkimə aparacağam" deməyin.
• Öz qorxunuzdan uşağın yanında danışmayın.
• Soruşmaq istədiklərinizi əvvəlcədən yazın: fırçalama, əmzik, flüorlu pasta, sizi nə maraqlandırırsa.

Uşaq ağlasa, nə olacaq?

Ağlamaq normaldır, xüsusən iki-üç yaşında. İlk gəlişdə heç nə zorla edilmir. Uşaq ağzını açmırsa, dişlərə valideynin qucağında bir neçə saniyəlik baxılır və ya müayinə növbəti dəfəyə saxlanılır. Məqsəd bu gün hər şeyi bitirmək deyil, uşağın bura yenidən rahat gəlməsidir. Müalicə lazım olsa, o da addım-addım, uşağın dözə biləcəyi qədər aparılır.

Hansı əlamətlərdə gözləmək olmaz?

• Dişdə ağ, qəhvəyi və ya qara ləkə.
• Uşaq yeyəndə ağlayır və ya yalnız bir tərəflə çeynəyir.
• Diş ətində şiş və ya irinli qabarcıq.
• Zərbədən sonra diş laxlayıb, qırılıb və ya rəngi dəyişib.
• Ağızdan keçməyən pis qoxu.

Bunlardan biri varsa, planlı müayinəni gözləməyin, uşağı tez gətirin.

Sonra nə qədər tez-tez gəlmək lazımdır?

Bu, uşaqdan və müalicədən asılıdır, amma uşağı ən gec 6 ayda bir göstərmək lazımdır. Dişlərdə ləkə, kariyes varsa və ya uşaq şirniyyatı çox sevirsə, daha tez-tez baxmaq lazım ola bilər. Bu, müayinədən sonra birlikdə həll edilir.

Müayinədən sonra uşağın dişlərinə nə lazım olduğu və neçə gəliş çəkəcəyi əvvəlcədən deyilir.