Uşağın dişi nə vaxt çıxır?

Gülşən Hacıyeva, stomatoloq-ortodont
Dərc olunub Yenilənib
Qısa cavab
İlk süd dişi adətən 6–10 aylıqda çıxır, çox vaxt alt ön dişlərdən biri olur. Bəzi uşaqlarda 4 aylıqda, bəzilərində bir yaşdan sonra çıxır, bu da çox vaxt normaldır. 20 süd dişinin hamısı təxminən 2,5–3 yaşa qədər çıxıb qurtarır.
Uşağın dişi neçə ayında çıxır və hansı sıra ilə?
Hər uşağın öz vaxtı var. Aşağıdakı aylar təxminidir, bir neçə ay tez və ya gec olması çox vaxt narahatlıq yaratmır:
- Alt ön kəsici dişlər: 6–10 ay.
- Üst ön kəsici dişlər: 8–12 ay.
- Yan kəsici dişlər: 9–16 ay.
- Birinci azı dişləri: 13–19 ay.
- Köpək dişləri: 16–23 ay.
- İkinci azı dişləri: 23–33 ay.
Valideynlər tez-tez soruşur: 1 yaşında uşağın neçə dişi olmalıdır? Dəqiq rəqəm yoxdur. Çox uşaqda bir yaşında 4–8 diş olur, amma iki dişi olan da, hələ bir dişi də olmayan da sağlam ola bilər. Dişlər bir az başqa sıra ilə çıxsa da, narahat olmayın.
Süd dişləri təxminən neçə ayında çıxır
- Alt ön kəsici dişlər6–10 ay
- Üst ön kəsici dişlər8–12 ay
- Yan kəsici dişlər9–16 ay
- Birinci azı dişləri13–19 ay
- Köpək dişləri16–23 ay
- İkinci azı dişləri23–33 ay
Diş çıxanda hansı əlamətlər olur?
- Ağzının suyu çox axır, çənəsinin altı qızarır.
- Diş əti qızarır, şişir, bəzən altında ağ diş görünür.
- Uşaq əlinə keçəni ağzına aparır, dişləyir.
- Huysuz olur, gecə tez-tez oyanır.
- Yanağını, qulağını ovuşdurur.
- İştahı bir neçə gün azala bilər.
Bu əlamətlər adətən diş çıxmazdan bir neçə gün əvvəl başlayır və diş diş ətini yarandan sonra keçir. Bəzi uşaqlarda isə diş heç bir əlamət olmadan çıxır, valideyn onu qaşıq dişə dəyəndə görür.
Uşaqlarda diş çıxarma zamanı qızdırma olurmu?
Diş çıxanda temperatur bir az qalxa bilər, amma 38 dərəcəyə çatmır. Yüksək qızdırma, ishal, qusma, səpki diş çıxmasından olmur. Bu yaşda uşaq həm də tez-tez virus götürür, ona görə hər şeyi dişə yazmaq olmaz: səbəbi uşaq həkimi tapmalıdır.
Qızdırma 38 dərəcə və ya daha yüksəkdirsə, ishal, qusma varsa, uşaq yemək-içməkdən imtina edirsə, uşaq həkiminə göstərin. Körpə çox halsızdırsa, nəfəsi çətinləşibsə, ya da qıcolma olubsa, dərhal 103-ə zəng edin.
Diş çıxanda uşağa necə kömək etmək olar?
- Təmiz barmağınızla diş ətini yüngülcə ovuşdurun.
- Soyuducuda soyudulmuş, amma dondurulmamış dişləmə halqası verin.
- Artıq yemək yeyən uşağa soyuq, yumşaq meyvə və ya tərəvəz parçası verə bilərsiniz. Bu vaxt yanında olun ki, parçanı boğazına keçirməsin.
- Ağzının ətrafını tez-tez yumşaq dəsmalla silin ki, dərisi qızarmasın.
- Diş əti üçün gel və ya ağrıkəsici yalnız uşaq həkimi və ya əczaçı məsləhət görəndə, yaşına uyğun, təlimata görə. Uşağa aspirin verməyin.
- Diş ətinə şəkər, bal, spirt sürtməyin. Uşağın boynuna və qoluna diş üçün boyunbağı, bilərzik taxmayın: boğulma və udma təhlükəsi var.
Bu günlərdə uşaq çox vaxt yuxuda narahat olur. Gecə oyananda onu qucağa alıb sakitləşdirin, amma yuxuya getmək üçün şirin içki və ya şüşə ilə süd verməyi vərdişə çevirməyin: dişlər artıq çıxır və kariyes elə buradan başlaya bilər.
Uşağın dişi gec çıxır: nə vaxt göstərmək lazımdır?
Bir yaşında hələ diş yoxdursa, çox vaxt narahat olmağa dəyməz: bəzi ailələrdə dişlər gec çıxır. Amma 18 aylıqda bir dənə də diş çıxmayıbsa, uşağı diş həkiminə və uşaq həkiminə göstərin.
Diş çıxacaq yerdə diş əti göyümtül, içi maye ilə dolu qabarcıq kimi şişə bilər. Bu, çox vaxt zərərsizdir və diş çıxanda keçir, yenə də göstərin. Diş tünd rəngdə çıxırsa, ya da çıxan kimi ləkələnirsə, bunu da gözləməyin.
İlk diş çıxandan sonra nə etməli?
İlk dişdən fırçalamağa başlayın: gündə iki dəfə, yumşaq uşaq fırçası və düyü dənəsi boyda flüorlu pasta ilə. Gecə fırçalamadan sonra uşağa süd, şirə və ya şirin çay yox, yalnız su verin. Süd dişində kariyes çox tez başlaya bilər, xüsusən üst ön dişlərdə.
Uşağı ilk dəfə ilk dişi çıxandan sonra, təxminən bir yaşında gətirin. Bu gəliş tanışlıqdır: uşaq valideynin qucağında oturur, dişləri sayılır, fırçalama və qidalanma barədə danışılır. Valideyn bütün vaxt otaqda uşağın yanında olur. İlk gəlişin necə keçdiyi ayrıca yazıda ətraflı yazılıb.
Tez-tez verilən suallar
Daimi dişlər nə vaxt çıxır?
Birinci daimi azı dişi təxminən 6 yaşda süd dişlərinin arxasında çıxır, heç bir süd dişinin yerinə yox. Ön dişlər adətən 6–8 yaşda dəyişir. Bu barədə süd dişlərinin tökülməsi haqqındakı yazıda ətraflı yazılıb.
Süd dişləri əyri çıxırsa, narahat olmaq lazımdır?
Çox vaxt yox: dişlər çıxanda bir az əyri ola bilər, dil və dodaqlar onları yavaş-yavaş yerinə gətirir. Süd dişlərinin arasında boşluq olması da yaxşıdır: daimi dişlər daha böyükdür, onlara yer lazımdır.
Diş çıxma əlamətləri neçə gün çəkir?
Adətən diş çıxmazdan bir neçə gün əvvəl başlayır və diş göründükdən sonra keçir. Uşaq həftələrlə narahatdırsa, qızdırma və ya ishal varsa, səbəb başqa ola bilər: uşaq həkiminə göstərin.
Diş çıxanda uşağın dişlərini fırçalamaq olarmı?
Bəli, fırçalamağı dayandırmayın. Yumşaq fırça ilə, ehtiyatla fırçalayın: şişmiş diş əti bir az qanaya bilər, bu, təhlükəli deyil.
Bu yazı ümumi məlumat üçündür və müayinəni əvəz etmir. Dəqiq səbəbi yalnız həkim dişə baxandan sonra demək olar.